اشتراک در فیسبوکاشتراک در توییتراشتراک در لینکدیناشتراک در گوگل پلاسعضویت در کانال تلگرامنسخه متنی


15:391396/7/15
ضرورت توسعه صنعت ال ان جی در ایران
ضرورت توسعه صنعت ال ان جی در ایران




ضرورت توسعه صنعت ال ان جی در ایران

گرایش مصرف گاز در جهان به گونه ای است که کم کم ندای جایگزینی نفت سر می دهد، بر اساس پیش بینی های مراکز معتبر انرژی دنیا، گاز طبیعی تا سال ۲۰۴۰ پس از انرژی های تجدیدپذیر به عنوان سوختی پاک و ارزان بیشترین رشد تقاضا را در بین سایر منابع اولیه انرژی خواهد داشت. با توجه به رقابت گاز طبیعی با نفت در اقتصاد جهان‌، توجه ویژه به چشم‌انداز، سیاست‌ها‌، مقررات‌ و پژوهش‌های مرتبط با تجارت گاز جزء اولویت های اصلی صنعت نفت کشور است. بر اساس برنامه راهبردی شرکت ملی نفت ایران در طول برنامه پنج ساله ششم، با توسعه فازهای باقیمانده پارس جنوبی و برخی دیگر از میدان های گازی، ظرفیت تولید روزانه گاز به ۱.۳ میلیارد متر مکعب می رسد از این رو ضروری است که ضمن ایجاد توازن و برنامه ریزی بر مبنای مصارف داخلی مورد نیاز، برای صادرات این محصول نیز تصمیمات مناسب اتخاذ شود.


 ضرورت صادرات گاز
جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از کشورهای دارنده ذخایرعظیم گاز طبیعی به میزان ۳۴ تریلیون مترمکعب که ۱۸ درصد ذخایر گاز جهان را تشکیل می دهد می تواند نقش موثری در بازار جهانی گاز با تاکید بر حفظ و توسعه ظرفیت های تولید گاز به ویژه در میدان های مشترک داشته باشد چرا که توسعه صادرات گاز طبیعی افزون بر توسعه پایدار، به لحاظ سیاسی و بین‌المللی موجب در هم تنیدگی و وابستگی متقابل کشورهای نیازمند گاز به کشورمان خواهد شد و باعث می شود میزان اثرپذیری از شیطنت‌های اقتصادی بین‌المللی علیه کشورمان کاهش پیدا کند. از طرفی ایران هم اکنون بیش از ۱۳ میدان گازی مستقل در خشکی و میدان‌های دریایی پارس‌جنوبی، پارس‌شمالی، سلمان، لاوان و کیش را در اختیار دارد که با توسعه آنها میزان تولید بر مصرف داخل پیشی می گیرد و به طور قطع باید بخش قابل توجهی از این تولید فزاینده را به کشورهای متقاضی صادر کرد.
روش های صدور گاز
بررسی بازارهای گاز طبیعی جهان نشان می دهد در شرایط کنونی، حجم تجارت گاز طبیعی با خط لوله به مراتب بیش از ال ان جی است و پیش بینی می شود با ارتقای فناوری و توسعه صنعت تولید ال ان جی در جهان، رشد سهم این بخش در تجارت گاز طبیعی در سال‌های آینده، به مراتب بیش از خط لوله باشد. برخی تحلیلگران معتقدند که بازار گاز طبیعی در سال‌های آینده با تکیه بر محموله‌های ال ان جی، تعریف جدیدی خواهد یافت و می‌تواند به عنوان بازاری قابل‌اعتماد همانند بازار جهانی نفت خام، در عرصه جهانی ایفای نقش کند. همچنین گفتنی است، اهمیت رشد تجارت ال ان جی در مقایسه با خط لوله این است که به راحتی می توان محموله های آن را در پاسخگویی به نوسانات عرضه و تقاضای منطقه ای هدایت کرد. بر این اساس بازارهای گاز به احتمال زیاد به صورت فزاینده ای در سراسر جهان یکپارچه خواهند شد.
ال ان جی
ال ان جی به معنای گاز طبیعی مایع شده است، برای تولید ال ان جی، گاز طبیعی را در فشار اتمسفر تا دمای منفی ۱۶۱ درجه سانتی گراد سرد می‌کنند، در این حالت گاز به مایعی بی بو، شفاف و غیرسمی با چگالی حدود ۴۵۰ کیلوگرم بر مترمکعب تبدیل می‌شود. با میعان گاز، حجم آن به یک شصتم واحد کاهش می‌یابد که حمل و نقل گاز طبیعی را اقتصادی می‌کند، در صورت نشت، ال ان جی به سرعت تبخیر و پخش می‌شود و به شکل ابر بخار نمایان می‌شود، به همین دلیل اشتعال پذیری آن نسبت به سایر مواد هیدروکربوری مانند ال پی جی و گاز طبیعی کمتر است. احتمال انفجار ال ان جی به علت سرد بودن آن و پایین بودن سرعت سوزش بسیار ضعیف است.
بازارهای دوردست؛ هدف LNG
پراکندگی منابع گاز طبیعی جهان و دور بودن ذخایر عمده از بازارهای مصرف، صادرات از طریق ال ان جی را به عنوان یکی از روش های حمل گاز به بازارهای دوردست اقتصادی می کند به طوری که تا سال ۲۰۳۵ میلادی تجارت ال ان جی از صادرات گاز با استفاده از خطوط لوله پیشی می گیرد. در میان کشورهای دارنده گاز، ایران دومین منابع گازی بزرگ جهان را در اختیار دارد، منابعی که البته خریداران جهانی چندانی ندارد و اگرچه انتقال باخط لوله به کشورهای همسایه اولویت فعلی ایران است اما برای ورود جدی‌تر به دنیای تجارت گاز، داشتن فناوری ال ان جی هم الزامی است. گفتنی است، در حالی ایران سهمی از بازار ال ان جی ندارد که رقیب منطقه‌ای ما قطر به بزرگترین صادرکننده ال ان جی در دنیا بدل شده و سرمایه‌گذاری‌های عظیم در این بخش، بازار عرضه را تا چند سال آینده کاملاً اشباع کرده است.
عرضه و تقاضای جهانی ال ان جی
بر اساس این گزارش، از مجموع ۲۶۴ میلیون تن تولید جهانی ال ان جی در سال ۲۰۱۶، ۷۷ میلیون تن سهم قطر بوده و استرالیا، مالزی، نیجریه و اندونزی دیگر تولیدکنندگان اصلی بوده اند. در طرف تقاضا نیز در همین سال، ژاپن، کره جنوبی، چین و هند بیشترین سهم را در واردات ال ان جی داشته اند. روند رشد ظرفیت فروش نیز بسیار چشمگیر بوده به گونه ای که قطر با ظرفیت فروش سالانه ۵ میلیون تن ال ان جی در سال ۲۰۰۰ به ظرفیت قراردادی فروش ۸۴ میلیون تن در سال ۲۰۱۶ رسیده است و استرالیا در مدت زمان مشابه از ۷ میلیون به ۳۶ میلیون تن و ایالات متحده از یک میلیون تن در سال ۲۰۰۰ به ۶۳ میلیون تن در سال ۲۰۲۰ خواهد رسید.
با در نظر گرفتن پیشرفت‌های فنی، افزایش تقاضا و تعریف قراردادهای جدید نفتی در پسا برجام، سودآوری فعالیت در بازار ال ان جی برای ایران نیز انکارناپذیر خواهد بود. البته باید در نظر داشت که حرکت در مسیر توسعه صنعت ال ان جی، مستلزم بهینه سازی مصرف انرژی و نظارت دقیق تر برای روند مصرف این انرژی در بخش خانگی و صنعتی است زیرا تا زمانی که روند مصرف داخل بهینه نشود گازی نمی ماند که بتوان برای صادرات آن هم به صورت ال ان جی برنامه ریزی کرد.
پروژه های ایرانی ال ان جی
سه پروژه پرشین، پارس و ایران ال ان جی از مهمترین طرح های تولید ال ان جی کشور در عسلویه به شمار می روند که هم اکنون بنا به دلایلی احداث دو پروژه پارس و پرشین ال ان جی متوقف شده است و پروژه ایران ال.ان. جی با پیشرفت حدود ٥٠ درصدی در جریان است که برای تکمیل این طرح نیاز به حضور شرکت های خارجی است.
در پروژه ایران ال ان جی شرکت ملی نفت ایران در نظر دارد یک کارخانه تولید LNG مشتمل بر دو ردیف فرآیندی موازی به ظرفیت سالیانه هر کدام حدود ۵.۴ میلیون تن ال ان جی، ۰.۲۶۳ میلیون تن پروپان، ۰.۱۹۴ میلیون تن بوتان، ۰.۲۱۳ میلیون تن میعانات گازی و ۰.۱۳۳ میلیون تن گوگرد در سواحل جنوب غربی ایران واقع در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس احداث کند. همچنین میزان گاز خوراک کارخانه تولید ال ان جی مربوط به این پروژه، ۱۹۱۰ میلیون استاندارد فوت مکعب در روز برای هر دو ردیف فرآیندی است که از فازهای میدان گازی پارس جنوبی تامین‌ می شود.
روش های ورود ایران به بازار ال ان جی
یکی از برنامه‌های نزدیک ایران برای تولید ال ان جی، صادرات گاز به عمان است تا از این طریق بتواند از بخشی از ظرفیت خالی عمان برای تولید ال ان جی بهره ببرد و صادرات گاز به نقاط دوردست‌تر را آغاز کند. اما به هر حال تنها راه ایران برای ورود به بازارهای اروپایی و آسیایی دورتر، داشتن تکنولوژی تبدیل گاز طبیعی به مایع است البته تاکنون شرکت های خارجی‌ زیادی به بحث تبدیل گازطبیعی به گاز مایع به خصوص طرح‌های مینی ال ان جی با ایران وارد مذاکره شده‌اند. زمانی قرار بود آلمانی‌ها مجری این طرح در ایران شوند و زمانی هم رقیب گازی ایران یعنی روسیه اما هیچ یک از این کشورهای خارجی برای ساخت واحدهای ال ن جی به طور جدی وارد ایران نشده و کارشان را شروع نکردند.
و اما....
سهم ال ان جی از کل تجارت گاز دنیا ٣١ درصد است که از این میزان ٧٠ درصد آن در آسیا و خاورمیانه صورت می گیرد از این رو بازار این کشورها به نحو قابل ملاحظه ای به ال ان جی متکی است و پتانسیل خوبی در این خصوص وجود دارد. موقعیت استراتژیک ایران، در صورت توسعه این واحدها، فرصت خوبی را برای عرضه گاز به بازارهای آسیا و صدور ال ان جی فراهم خواهد کرد. به نظر می رسد با اجرایی شدن قراردادهای جدید نفتی و حضور شرکت های خارجی، توسعه صنعت ال ان جی در ایران هموار شود. سیاست‌های گازی ایران می بایست به گونه ای تدوین شود که گاز سوزی در بخش خانگی و فرصت سوزی در بخش صادرات گاز جای خود را به ارزش افزوده دهد. یعنی از طریق تبدیل گاز به محصول صادراتی همچون ال ان جی کشور به دنبال در دست گرفتن سهمی از بازار منطقه باشد.
رئیس جمهوری چندی پیش در ضمیمه حکم ابلاغی به وزارت بیژن زنگنه، اولویت های عمومی و تخصصی وزارت نفت در دولت دوازدهم را برشمرد. وی در بخش اولویت های تخصصی بر ضرورت تلاش برای ایفای نقش ایران در بازار جهانی ال ان جی تاکید کرد که این امر نشان از اهمیت توجه به ایجاد ساز و کارهای لازم برای ورود ایران به این بازار است. به نظر می رسد با توجه به چشم‌انداز ایران از لحاظ ذخایر عظیم گازی، موقعیت استراتژیک جغرافیایی در منطقه خاورمیانه، جذابیت‌های صنعت نفت ایران برای دیگر کشورها، امنیت سرمایه‌گذاری و همچنین دیپلماسی جدید دولت در تعامل سازنده با دیگر کشورها، می‌توان امید داشت در دولت دوازدهم، آینده‌ای روشن در انتظار صادرات گاز ایران باشد. در مجموع فارغ از بحث جهانی شدن بازار گاز، با توجه به موقعیت استراتژیک ایران در منطقه، تجارت گاز هم به صورت صادرات و هم واردات با کشورهای منطقه می تواند موجب شکل گیری یک بازار موثر منطقه ای با محوریت ایران شود که این امر افزون بر ایجاد وابستگی متقابل انرژی با کشورهای منطقه و تقویت امنیت ملی کشور، موجب اثرگذاری ایران بر قیمت گذاری این بازار و در نتیجه حداکثر کردن منافع اقتصادی کشور می شود.

منبع: پایگاه اطلاع رسانی شرکت ملی نفت ایران - فروغ گشتاسبی

کلمات کليدي
 
امتیاز دهی
 
 

نسخه قابل چاپ







خانه | بازگشت |
Guest (niocguest)


مجری سایت : شرکت سیگما